Lời Hứa Hẹn
thơ tri ận Thu Hà
Sẽ bình giảng từng bài thơ nhé
Nếu em ngâm bất kể về ai
Thuyền anh cập bến chương đài
Liễu xanh đào thắm áo dài tơ vương
HỒN THƠ TIẾNG NHẠC LỜI CA -honthotiengnhacloica.blogspot.com “Cái Ý Nghĩa Nhất Của Cuộc Đời Người Ta Là Cầm Bút, Đấu Tranh Cho Lẽ Phải Và Công Bằng. Tự Do Và Nhân Quyền Là Cao Cả Nhất. Xin Nguyện Dùng Ngòi Bút Rạch Tim Ta Trả Huyết Cho Đời“ Thơ văn tôi viết, nếu muốn trích dẫn xin ghi rõ đúng ngày tháng tôi sáng tác để tiện việc tra cứu đối chiếu với hoàn cảnh lịch sử, xuất xứ nào dẫn tới sáng tạo này. Xin gửi lời chào thân ái tới cộng đồng mạng, tới những người con mang dòng máu Lạc Hồng.
Lời Hứa Hẹn
thơ tri ận Thu Hà
Sẽ bình giảng từng bài thơ nhé
Nếu em ngâm bất kể về ai
Thuyền anh cập bến chương đài
Liễu xanh đào thắm áo dài tơ vương
Hôm nay tôi
nhận được ý kiến phản hồi của một cô thi sĩ, ca sĩ xinh đẹp một câu nói hơi cường
điệu theo kiểu con gái miền Nam Bình Định quê ta. Đại để:
“ Úi trời
ơi! Đọc thơ Anh Lu Hà buồn quá, nếu phải ăn cháo mà đọc thơ này thì sầu cảm và
chết bệnh luôn.“
Lu Hà: Cám
ơn Truc Hoang Le ( tên gọi trên Facebook ), trình độ của một nữ thi sĩ ca sĩ mà
nói vậy là chia sẻ tri âm rất nhiều với tôi đó. Lu Hà sẽ tiếp thục soạn hết thơ
tình dài cho vào chùm cho ngăn nắp. Mới soạn đến chùm 70 thôi. Khả năng phải là
150 hay 160 chùm mới xong? Cô Truc Hoang Le cứ thong thả nhẩn nha thưởng lãm chắc
còn nhiều bài buồn nẫu ruột ra. Phần những chùm thơ ngắn dài không quá 22 câu
tôi đã soạn xong rồi cô ạ.
Vũ Hoài Trang: Thời gian tàn phá nhan sắc thật khủng khiếp
Lu Hà: Kiếp Sau
cảm xúc từ tấm ảnh ca nhạc sĩ Vũ Hoài Trang
Kiếp sau ta lấy Hoài Trang
Chính cung hoàng hậu dịu dàng thiết tha
Chủ hôn đã có Hằng Nga
Nhân duyên tiền kiếp gốc đa cuội hầu
Thơ Anh
Viết Cho Em
Tri ân Trần
Thu Hà ngâm thơ
Thơ anh
viết em ngâm là đủ
Trái tim
hồng nhắn nhủ sầu thêm
Cửa lòng
hé mở trăng thềm
Hàng Nga sõng sượt say mềm giăng tơ
Truyện Tình Hai Họ Dương Hà
cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 3
Cứ mặc nhiên lẽ trời lân lý
Sách sưu tầm sử ký viết ra
Phu nhân mơ thấy trăng ngà
Sinh con Tôn Sách cha là Tôn Kiên
Truyện Tình Hai Họ Dương Hà
cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 2
“Lý tri Niên thần kỳ đạo hạnh
Lão Tử xưa thanh bạch lương tri
Thiên thu cánh hạc vân vi
Thuận theo tạo hóa tu trì thần tiên“
“Truyện Tình Hai Họ Dương Hà“ là một tác phẩm truyện thơ
song thất lục bát dài của tôi phỏng theo, cảm xúc theo tập thơ lục bát dài của
cụ Nguyễn Đình Chiểu có tên là“ Dương Từ Hà Mậu“ sáng tác vào khoảng cuối thế kỷ
19. Theo tôi cụ Nguyễn Đình Chiều làm thơ về Lục Vân Tiên rất có giá trị nhưng
Dương Từ Hà Mậu cụ lại đả phá đạo Gia Tô. Cụ cho rằng người công giáo theo Tây
xâm chiếm Việt Nam nên trong Văn Tế Nghĩa Sĩ Cần Giuộc Cụ lại ủng hộ nghĩa quân
quá khích thành khủng bố đốt cả nhà dạy Đạo.
“ Hỏa mai đánh bằng rơm con cúi, cũng đốt xong nhà dạy đạo kia; gươm đeo dùng bằng
lưỡi dao phay, cũng chém rớt đầu quan hai nọ“. Những người nông dân bất bình dưới
ách cai trị của Pháp vùng lên đánh đuổi chúng là đúng, nhưng nhà dạy đạo chỉ gồm
các Xơ, trẻ mồ côi và các giáo dân hiền lành thì tội tình gì mà cũng phóng hỏa
thiêu trụi ?
Trung Hiếu Nghĩa Hiệp
“Video 34”
Đây là video cuối cùng trong tập thơ song thất lục bát Trung Hiếu Nghĩa Hiệp của tôi. Thật ra khi tôi viết bài bình giảng này nghệ sĩ Thu Hà vẫn chưa diễn ngâm. Nhưng tôi cứ viết sẵn để đó, lúc nào có cơ hội thiên thời địa lợi nhân hòa, có thời gian, tâm trạng thoải mái vui vẻ thì ngâm. Không việc gì mà phải hấp tấp vội vàng, không vì tiền, không vì lơị, không vì danh mà tấm lòng ta chỉ hướng tới tha nhân, cho tương lai muôn đời con cháu, cho nền văn hoá ngôn ngữ tiếng Việt. Triết gia Hegel đã từng lấy thước đo cho quân tử và tiểu nhân, kẻ lương thiện và bầy ma quỷ:
Trung Hiếu Nghĩa Hiệp
“Video 33”
Lục vân Tiên và các tướng lãnh nhất là Hớn Minh và Vương Tử Trực đã lập được chiến công hiển hách, đánh bại đội quân xâm lăng cướp biển tinh nhuệ có tên Cốt Đột biết dùng tà thuật sai ma khiến quỷ, nhưng cũng bị đại nguyên soái Lục vân Tiên chém rụng đầu. Nhà vua và quần thần lớn bé đều rất cảm kích thán phục. Vua ra chiếu chỉ bình Oa đại cáo cho khắp thiên hạ biết, và cho quân cấm vệ hộ tống quan trạng về quê hương vinh quy bái tổ. Vì khi đỗ trạng nguyên Lục vân Tiên phải cầm quân ra trận, không có điều kiện trở lại quê nhà.
Hình như Quách Lan Anh lấy bút danh là Trà Hoa Nữ? Trà Hoa
Nữ một cái tên rất tiểu thuyết và lãng mạn vô cùng. Vậy tôi đã rất cảm tình
ngay với cả người và cái tên. Cô đã làm một bài thơ tự do có nội dung tâm tư
sâu sắc khiến tôi xúc động bồi hồi. Thấy nên muốn tâm sự bàn luận với cô đôi
chút về mặt nghệ thuật.
Tuổi 40
Em chẳng còn non trẻ nữa đâu anh
Mái tóc xanh giờ thêm vài sợi bạc
Lúng liếng mắt cười khi nghe anh hát
Thời ấy xa rồi...thời ấy tuổi đôi mươi!
-Phạm Kim Tiên: “Kim Tiên xin trân trọng giới thiệu tập
thơ TAY NGÀ DỆT MỘNG đã ra đời vào mùa hè năm nay.
Vì lý do sức khỏe và khi có chút thời gian lại phải lo cho công việc trên hãng, nên đến hôm nay Kim Tiên mới chính thức ra mắt đứa con tinh thần của mình trên Facebook.
-Triệu Khách Dư:“ Cảm ơn nhà thơ Lu Hà nhiều! Người biết cảm nhận
thì thấy hay. Duy nhất có 1 kẻ vô học bình giọng bất mãn anh ạ! Đó là kẻ vô học
lại nói câu châm chọc TKD. Nên đã bị TKD loại luôn khỏi fb và chỉ nói một câu
sao vô học thế!“
Thế là tốt lắm Khánh Dư ơi. Vậy bất cứ ai ú ớ vịt giời nhảy vào bình láo là xóa toẹt ngay đi là xong. Kẻ vô học trắng trợn thì dễ nhận ra, nhưng loại trí thức lưu manh cặn bã dưới đáy của xã hội lạị với danh nghĩa gìa cả trắng râu bạc đầu, to te vài câu thi nhân học vấn tỏ ra điềm đạm nhã nhặn rồi bất ngờ tung ra những lời bình bóng gió mỉa mai thì sẽ tính sao? Kẻ ném đá dấu tay giả vờ bạn thơ rồi tìm cách làm cho mình mất lòng tin bối rối thì sẽ tính sao? Ví dụ như bóng gió xa xôi những câu: Gái có chồng mà còn làm thơ yêu đương linh tinh trên mạng chả ra thể thống gì? Hay thơ thằng ấy, con ấy dâm, vân vân và vân …hàng vạn lý do vớ vẩn còn nặng tâm lý hủ bại mù quáng Khổng Mạnh chặng hạn? Mục đích cuối cùng cũng chỉ gì ghen tỵ căm hờn những ai có trí tuệ trái tim tâm hồn văn thơ hơn mình mà tìm mọi cách dùng mọi thủ đoạn tâm lý ly dán khai thác mâu thuẫn phân hóa tình cảm thi nhân bạn bè, tung chiu lý luận hỏa mù củ hành củ tỏi, để tiêu diệt nguồn cảm hứng người ta đi? Với đàn ông thì chúng gỉa vờ tranh cãi, còn với giới phụ nữ thì chúng dùng chiêu thuần phong mỹ tục gia giáo truyền thống lễ giáo. Phụ nữ thiếu kinh nghiệm trải đời ít va chạm, thường có tính cả nể mềm lòng hay mặc cảm, phải lên tiếng phân bua tôi thế này tôi thế nọ là mắc mưu tụi nó rồi. Đơn giản là xóa toẹt đi khi nó nhảy vào trang mình tung đòn gió phá quấy miệng lưỡi cú diều. Xóa đi là khôn, còn tự ái hay mặc cảm xấu hổ còn phân bua dài dòng là mình bị trúng bẫy, mắc vào cái vòng luẩn quẩn cù hành củ tỏi, thậm chí chán nản tiêu cực và tự mình hủy diệt tài năng sáng tạo của mình đi. Truờng hợp nặng hơn, là tin vào lời kẻ xấu dèm pha mà cứ tuởng tụi nó là người đàng hoàng tử tế là bậc tiền bối hay huynh đệ tỉ muội tốt mà vô lý xúc phạm làm tổn thuơng tình cảm người mình thường qúy mến ái mộ. Tóm lại bất kể ai khi nó vô cớ tấn công Lu Hà thì phải bừng tỉnh cảnh giác cái con người mà mình gắn bó tin tưởng hàng năm nay tự nhận là bạn chứ không phải bè. Đôi khi còn chỉ bảo mình cách làm thơ thể này kiểu kia. Thế nhưng, tại sao anh ấy, chị ấy, bác ấy, chú ấy, cô ấy, cháu ấy lại ghét thi sĩ Lu Hà thế nhỉ? Mà thi sĩ Lu Hà có quen biết họ là ai đâu?
Chúc mừng Mai Hoài Thu đã tự viết được nhạc. Như huynh đã khuyên muội từ lâu, Mai Hoài Thu thông minh như thế, nên học nhạc lý hiểu các ký tự và phổ nhạc. Tụ lực cánh sinh dựa vào sức mình là chính. Không ai có thể ép Thu và lợi dụng Thu được nữa, chỉ vì vài ba nốt nhạc để rút ruột hút máu Thu. Chiếm đoạt tiền bạc của Thu. Hoan hô Mai Hoài Thu. Chỉ mong Thu cũng không quên người huynh trưởng kém may mắn này.
Cảm
tác từ một bức ảnh
Rừng
Rực Lửa Thiêu
Mắt
nhìn rừng rực lửa thiêu
Trái
tim nóng bỏng yêu kiều mĩ nhân
Quỳnh
giao say đắm vô vàn
Bướm ong hoan hỉ cung đàn ngẩn ngơ
Trung Hiếu Nghĩa Hiệp
“ Video 31“
“Quân tập hậu cắm dùi lưng giặc
Rắn mất đầu tan tác chim muông
Tinh binh ào ạt tấn công
Qua Oa vỡ mật núi sông kinh hoàng“
Trung Hiếu Nghĩa Hiệp
“ Video 30“
Tôi thấy cụ Nguyễn đình Chiểu xây dựng hình tượng nhân vật Hớn Minh này rất giống với nhân vật Lỗ Đạt tức Hoa hòa thượng Lỗ Trí Thâm bên Tàu do cụ đọc truyện Thủy Hử nghĩa là “Bến Nước“ của nhà văn Thi Nại Am bằng chữ Hán, thời đó vào đầu thế kỷ 19 cả Tàu và Việt Nam chưa có tiểu thuyết kiếm hiệp võ lâm của Kim Dung nên hình ảnh các nhà sư trong Thiếu Lâm tự theo phiên âm la tinh gọi là Shao Lin còn vắng bóng.
Trung Hiếu Nghĩa Hiệp
“ Video 29“
Cám ơn người em gái của tâm hồn thi ca, Thu Hà ngâm thơ quá tuyệt vời, như em đang ngâm thơ cho các bậc đại trí đại giác trong chùa, cho các bậc tao nhân mạc khách học giả thì ngâm như vậy là hay nhất. Cứ nhẹ nhàng mà ngâm, thủ thỉ tâm tình ngâm nga và còn có ý nghĩa cả đọc truyện đêm khuya. Các vị đó sẽ có cơ hội lắng nghe thưởng thức ý nghĩa từng câu chữ. Anh thấy hay nhất là đoạn đọc thơ, mặc dù đoạn này chiếm tỷ lệ rất ít trong các video, chính đoạn này người nghe mới cảm thấy cái chí khí anh hùng can đảm và tấm lòng vì nước vì dân của ba chàng dũng tướng Lục vân Tiên, Hớn Minh và Vương tử Trực, mới thấy hết cái đoan trang tiết hạnh của người con gái miền Nam nói riêng và người con gái Việt Nam nói chung. Tuy rằng cốt truyện sảy ra ở bên Tàu cụ thể là nước Sở, nhưng tác giả thơ viết về cuộc đời nhân vật chính là chàng Lục vân Tiên này, thì cả hai đều là người Việt Nam, tiền bối là người miền Nam còn kẻ vạn bối là dân Bắc Kỳ chánh hiệu con nai vàng đất tổ Hùng Vương. Còn ngâm cho những kẻ vô học tai trâu thì phải gào thét rầm rộ.
Trung Hiếu Nghĩa Hiệp
“ Video 28“
Cảnh ngộ nàng Kiều nguyệt Nga bỏ trốn khỏi nhà Bùi Kiệm tôi thấy có gì đó na ná giống cảnh nàng Vương thúy Kiều bỏ trốn khỏi Quan Âm Các của nhà Hoạn Thư? Có phải chăng cụ Nguyễn đình Chiểu từng đọc bản chữ Hán về Đoạn Trường Tân Thanh của Thanh Tâm Tài Nhân hay từng đọc Truyện Kiều bản chữ Nôm của cụ Nguyễn Du? Cũng vào lúc nửa đêm trăng sáng canh ba giờ tý cả hai đều bỏ trốn vì tình nhưng bản chất hai sự kiện khác nhau một bên vì tiết hạnh và lòng chung thủy, một bên là muốn thoát khỏi sự ràng buộc dày vò về tinh thần, thể xác, muốn trốn nợ trần ai. Kiều nguyệt Nga may mắn hơn còn có Phật Bà Quan Âm phù trợ, có quý nhân trợ giúp còn Vương thúy Kiều thì hết trượt vỏ dưa gặp vỏ dừa hết gặp bầy lang sói ác ma nhục dục này thì lại gặp bầy sài lang ác quỷ nhục dục khác, thanh lâu hai lượt thanh y hai lần. Tư tưởng chủ đạo của Nguyễn đình Chiểu là giáo dục đức hạnh trung hiếu nghĩa hiệp, trai thì trung hiếu làm đầu gái thì đức hạnh làm câu trau mình, còn tư tưởng chủ đạo của cụ Nguyễn Du là tài mệnh tương đố, chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau, mô tả về kiếp người phụ nữ hồng nhan bạc mệnh, chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài. Nguyễn đình Chiểu là tinh thần yêu nước dũng cảm quật cường của người nông dân Nam Kỳ lục tỉnh trước nạn giặc ngoại xâm còn Nguyễn Du là cảnh loạn lạc nhiễu nhương xã hội, con người bị đè nén áp bức xuống tận cùng như con giun con dế, hoàn toàn bất lực không có sức phản kháng chiến đấu mà bỏ mặc buông xuôi số phận phó thác cho trời và tôi đã cảm xúc thơ của cả hai cụ từ lục bát sang song thất lục bát và tư tưởng chủ đạo cũng đành phải ít nhiều thuận theo các cụ.
Trung Hiếu Nghĩa Hiệp
“ Video 27“
Tôi đã say xưa nghe video 25 và 26 thật là mê ly. Tôi cứ tưởng tổ sư giọng Huế lão bà Hồng Vân đến tăng cường, sau hỏi lại mới biết Thu Hà diễn ngâm với lý do vần trắc. Thế mới biết hai tác phẩm Cung Óan Ngâm Khúc và Chinh Phụ Ngâm được viết bằng thể thơ song thất lục bát được ngâm bởi giọng Huế lại đắc địa dễ thương truyền cảm như vậy? Cũng giống như món ăn vậy dù cho ta có ăn sang như gà quay, cá rán, tôm hùm, bào ngư, tay gấu thì cũng chẳng có gì đặc biệt với người giàu có. Nhưng bữa tiệc sang trọng đó lại có thêm đĩa cà pháo, rau muống luộc, đậu rán chấm mắm tôm me chua lá sả, tương ớt thì tôi tin chắc các quan khách sành ăn đều lao đũa vào đĩa cà pháo xì xụp chan với nước canh rau rền và các món gà quay, cá rán, tôm hùm, bào ngư, tay gấu sẽ bớt ăn đi. Cái giọng Huế trọ trẹ lơ lớ với dân Bắc Kỳ như Lu Hà tôi đây thật là mê ly hấp dẫn vô cùng. Vậy lúc này đã 20 giờ khuya để tri ân nghệ sĩ Thu Hà tôi vẫn miệt mài hứng khơi viết bài bình giảng này. Nói chung Thu Hà cứ tiếp tục ngâm giọng Bắc Kỳ đi, đoạn thơ nào lại gặp phải cái anh vần trắc rắc rối thì cứ ngâm luôn giọng Huế đi nhé. Tôi chưa hề đặt chân lên kinh thành Huế nhưng tôi lại làm rất nhiều thơ về Huế. Có lẽ kiếp sau tôi sẽ đầu thai ở Huế chăng?
Trung Hiếu Nghĩa Hiệp
“ Video 26“
Bùi Kiệm giở cả trò đặc công đánh du kích nửa đêm đột nhập
phòng ngủ của nàng Kiều Nguyệt Nga định cưỡng hiếp nàng nhưng sự bất thành. Bùi
cha phải khuyên con trai nhẫn nại, kiên trì nàng Kiều bây giờ ở nhà ta như cá nằm
trong chậu, chim nhốt trong lồng, kiến bò miệng chén còn chạy đi đâu nữa?
“Cá trong chậu đừng hòng chạy thoát
Chim nhốt lồng định đoạt khó chi?
Con đừng nóng vội sân si
Để cho thiên hạ xầm xì nhỏ to
Trung Hiếu Nghĩa Hiệp
“ Video 25“
Nàng Kiều nguyệt Nga chọn cách tự vẫn để chung tình với Lục Vân Tiên, quyết không chịu làm tỳ thiếp cho giặc Ô Qua, dù cho có được sắc phong làm hoàng hậu ở xứ phù tang. Nàng không muốn để cho cha con ngã gian thần Thái Sư đắc ý. Nhưng dưới thủy cung mẫu thân của nàng được Phật bà Quan Âm mách bảo đã bơi đến nâng đỡ con gái nổi lên và sóng đánh dạt vào bờ, cũng may thay như chồng chưa cưới của nàng là Lục Vân Tiên được một ông lão đánh cá giúp đỡ.
Trung Hiếu Nghĩa Hiệp
“ Video 24“
Kiều nguyệt Nga với tất cả tâm hồn trái tim nàng đã dành trọn vẹn cho chàng Lục vân Tiên, nàng biết rõ ràng Lục vân Tiên không hề yêu Võ thể Loan, vì mối nhân duyên này là do cha chàng xếp đặt. Ông cụ đồ họ Lục vì quá yêu thương đứa con trai độc nhất của ông mà ông đích thân chọn vợ cho con trai. Sẵn có Võ Công cùng là bạn học ngày xưa, là môn đệ vạn bối của thày Khổng- Mạnh nên ông nghĩ người quân tử không lẽ ăn ở hai lòng, ông không hề biết Võ Công bên Hàn Giang là một điền chủ tham lam bóc lột hà hiếp dân nghèo thậm tệ. Một kẻ xanh vỏ đỏ lòng tiền hậu bất nhất gian xảo. Khi con trai ông bị mất tích, nghe thiên hạ đồn đoán thì bên nhà họ Võ trở mặt, trong khi đó nàng Kiều nguyệt Nga lại sang xin ông nhận nàng là con dâu, dù chỉ là tượng trưng. Nàng xin thay chàng Lục vân Tiên chăm sóc phụng dưỡng ông. Nay phải đi cống Ô Qua theo lệnh triều đình nàng để lại vàng bạc tiền của để Lục ông tĩnh dưỡng tuổi già, thật là chu đáo cảm động vô cùng.
Trung Hiếu Nghĩa Hiệp
“ Video 23“
Thu Hà ơi! Em ngâm quá tuyệt vời. Câu truyện thơ hấp dẫn vô cùng khi ngâm khi đọc. Cả một trường ca anh hùng trung hiếu nghĩa hiệp dài dằng dặc, có những trích đoạn, nếu có thể em vận dụng sen kẽ vào đó các thể loại muôn màu muôn sắc theo anh đề nghị ví dụ như hát nói, trống quân, hát sẩm, điệu sa mạc, vọng cổ, cải lương, quan họ v.v… Muôn hình muôn vẻ làm cho cả tác phẩm truyện thơ hấp dẫn sống động. Cứ như thế em là một nhân vật đầu tiên trong lịch sử ngâm thơ anh Lu Hà giàu hình ảnh ngữ điệu. Nếu có thể em bắt chước cả giọng con nhà tướng ở một đoạn nào đó đọc lên sang sảng trước ba quân nghe mới thấy lạ tai thú vị lắm. Em diễn xuất quá đạt, anh nghe xúc động vô cùng.
Trung Hiếu Nghĩa Hiệp
“ Video 22“
Song thất lục bát là thể thơ độc đáo của dân tộc, một viên đá kim cương bị thời gian bụi phủ lu mờ, bị lãng quên thất lạc trong dân gian vì không có người chuyên tâm đào sâu nghiên cứu nó, phát triển nó một cách có hệ thống bài bản. Người Việt mình vốn dĩ háo danh tham lam, chỉ mong mình được nổi tiếng dù chỉ một phút lóe lên huy hoàng rồi vụt tắt cũng mãn nguyện lắm rồi. Nhiều người không hiểu gì về thơ, cả đời không làm nổi một bài thơ cũng viết bình luận, khen chê thơ thiên hạ theo cảm tính, theo cái ngu dốt riêng của mình. Tôi nói thẳng xin đừng tự ái mà giận tôi giống như khi bàn về võ học thì ít ra anh phải hiểu về võ học như trung bình tấn, kim kê độc lập, vịnh xuân quyền, thiên long bát bộ, trảo mã tấn v.v… là gì thì mới nên bàn về võ học. Họ giống như 5 anh mù nói chuyện huyên thuyên về con voi. Anh thứ nhất sờ trúng cái chân thì bảo con voi giống cái cột nhà. Anh thứ hai sờ trúng cái đầu thì bảo con voi giống như tảng đá. Anh thứ ba sờ trúng cái đuôi thì bảo con voi giống con trăn. Anh thứ tư sờ trúng cái của quý của con voi đực thì bảo con voi giống cái chày giã gạo. Anh thứ năm sờ trúng chỗ của quý của con voi cái thì bảo con voi giống cái hang đá mọc rêu ẩm ướt, đút lọt cả hai bàn tay vào mà không sợ bị kẹt vào trong. Tôi đã nhấn mạnh đặc điểm thơ song thất lục bát là để ngâm; cái hay là bởi các vần trắc liên kết với nhau xâu chuỗi theo một nguyên tắc lô rich. Nên nghệ sĩ rất dễ mệt phải dùng nhiều hơi thở, vì vậy phải tùy cơ mà ứng biến không nhất thiết cứ phải theo mãi một làn điệu mà phải luôn biến hóa lúc ngâm, lúc đọc, lúc sa mạc hát sẩm, lúc vọng cổ v.v...Giống như nhân vật Châu bá Thông trong tiểu thuyết kiếm hiệp của Kim Dung.